PDA

Orijinalini görmek için tıklayınız : Kesme İşaretinin Kullanımı



MUKERREMKALKAN
15-06-09, 00:13
Bu sorunun çözümü ne ?
O kadının söylediklerine bak.
Bilginin önemi büyük.

Yukarıdaki altı çizili sözcüklerde kesme işareti kulanılır mı , kullanılmaz mı?

Örnek: sorunun mu , soru'nun mu ?
kadının mı , kadı'nın mı ?
bilginin mi , bilgi'nin mi ?

altruist
15-06-09, 00:15
Bu sorunun çözümü ne ?
O kadının söylediklerine bak.
Bilginin önemi büyük.

Yukarıdaki altı çizili sözcüklerde kesme işareti kulanılır mı , kullanılmaz mı?

Örnek: sorun mu , soru mu ?
kadın mı , kadı mı ?
bilgin mi , bilgi mi ?

Ortamda bahsi geçen neyse o. :)

MUKERREMKALKAN
15-06-09, 00:17
Test sorusu olarak düşünebiliriz

izmirden
15-06-09, 00:21
ben bir örnek vereyim(farklı ama aynı kapıya çıkar)

onun fiziği çok kötü...

burada bahsettiğim onun görünüşü/vücudu mu yoksa okuldaki fizik dersi mi?

dyalog süreci olmasza benim yazdığım örnekte neyden bahsettiğim anlaşılmayacaktır..

S3Z3N
15-06-09, 00:24
zorunlu degil diye biliyorum. ne denmek istediği anlaşılır heralde. ben bi soruda karşılaşıp şaşırmıştım hocamız kullanılabilir denmişti. kesme işaretli biçimde görürsen yanlış değildir ama kesme işaretsiz görürsen de yanlış değildir diye düşünüyorum. illa kullanılcak diye bişey yok
benim görüşüm :)

altruist
15-06-09, 00:27
Nasıl sorular oluşturulabilir? Aşağıdaki veya yukarıdaki cümlede altı çizili sözcük ne ifade ediyor şeklinde mi?

MUKERREMKALKAN
15-06-09, 00:27
Peki bu konudaki görüşünüz nedir? Bazı kaynaklarda noktalama işaretinin kullanılmaması anlam kargaşasına dolayısıyla anlatım bozukluğuna yol açar ibaresi var. TDK imla kılavuzunda böyle bir kural var mıdır?

MUKERREMKALKAN
15-06-09, 00:35
Soru : Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlam kargaşası yoktur?
A)Sorunun çözümü ne ?
B)Kadının söylediklerine bak.
C)Bilginin önemi büyük.
D)Kadını baştan çıkardı.

Sorunun cevabı nedir?

S3Z3N
15-06-09, 00:38
Soru : Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlam kargaşası yoktur?
A)Sorunun çözümü ne ?
B)Kadının söylediklerine bak.
C)Bilginin önemi büyük.
D)Kadını baştan çıkardı.

Sorunun cevabı nedir?
Bence D Kadıyı baştan çıkardı olurdu

S3Z3N
15-06-09, 00:40
Ben de böyle bi soruyla karşılaşmıştım:
Aşagıdaki cumlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
A)Okul kitaplarında Cengiz Han'dan Atilla'ya İskender'den Sezar'a nice öykü okuduk.
B)1933'te, Almanya'da meydanlarda yakılan kitaplar, bizden öçlerini mi alıyordu?
C)En iyi camcının elmas'ı bile kesemez, sabahın ilk ışıklarıyla gelen gerçeği.
D)1975'in TBMM'sinde de durum, bugünkünden daha parlak değildi.
E)Türkçe'ye çeviri yaptıranlar arasına Milli Kütüphanede katıldı.

Timsah
15-06-09, 01:01
Evet, benim bilgim de Kesme İşareti'nin böyle bir görevi olduğu yönünde. Ama daha resmî bir beyan için TDK'nin açılmasını beklemek lazım. Ben şahsen hâlâ ulaşamıyorum sitesine.


onun fiziği çok kötü...

Burada sıkıntı yok aslında. Ders olan Fizik, çekim eki aldığında Kesme İşareti kullanma şartı vardır:

Onun Fizik'i çok kötü.
Onun fiziği çok kötü.

:)

izmirden
15-06-09, 01:05
eğer öyle ise konuşma dilinde sıkıntı yaşanır diyelim(eğer ek açıklama olmazsa:))

MUKERREMKALKAN
15-06-09, 01:15
Sorduğum sorunun cevabını verebilir misiniz?

Timsah
15-06-09, 22:16
Kesme İşareti ( ' )
1. Aşağıda sıralanan özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır:
a. Kişi adları, soyadları ve takma adlar: Atatürk’üm, Fatih Sultan Mehmet’e, Muhibbi’nin, Gül Baba’ya, Sultan Ana’nın, Yurdakul’dan, Kâzım Karabekir’i, Yunus Emre’yi, Ziya Gökalp’tan, Refik Halit Karay’mış, Ahmet Cevat Emre’dir, Namık Kemal’se.
UYARI : Sonunda p, ç, t, k ünsüzlerinden biri bulunan Ahmet, Çelik, Çiçek, Halit, Mehmet, Mesut, Murat, Özbek, Recep, Yiğit, Bosna-Hersek, Gaziantep, Kerkük, Sinop, Tokat, Zonguldak gibi özel adlara ünlüyle başlayan ek getirildiğinde kesme işaretine rağmen Ahmedi, Çeliği, Çiçeği, Halidi, Mehmedi, Mesudu, Muradı, Özbeği, Recebi, Yiğidi, Bosna-Herseği, Gaziantebi, Kerküğü, Sinobu, Tokadı, Zonguldağı biçiminde son ses yumuşatılarak söylenir.
UYARI: Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan sonra konur: Yunus Emre (1240?-1320)'nin, Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)'nin.
Ancak cins isimler için yapılan açıklamalarda yay ayraçtan sonra doğal olarak kesme işaretine gerek yoktur: İmek fiili (ek fiil)nin geniş zamanı şahıs ekleriyle çekilir.
UYARI : Özel adlar yerine kullanılan "o" zamiri cümle içinde büyük harfle yazılmaz ve kendisinden sonra gelen ekler kesme işaretiyle ayrıl*maz.
b. Millet, boy, oymak adları: Türk’üm, Alman’sınız, İngiliz’den, Rus’muş, Oğuz’un, Kazak’a, Kırgız’ım, Özbek’e, Karakeçili’nin, Hacımusalı’ya.
c. Devlet adları: Türkiye Cumhuriyeti’ni, Osmanlı Devleti’ndeki, Amerika Birleşik Devletleri’ne, Azerbaycan Cumhuriyeti’nden.
ç. Din ve mitoloji ile ilgili özel adlar: Allah’ın, Tanrı’ya, Cebrail’den, Zeus’u.
d. Kıta, deniz, nehir, göl, dağ, boğaz, geçit, yayla; ülke, bölge, il, ilçe, köy, semt, bulvar, cadde, sokak vb. coğrafyayla ilgili yer adları: Asya’nın, Marmara Denizi’nden, Akdeniz’i, Meriç Nehri’ne, Van Gölü’ne, Ağrı Dağı’nın, Çanakkale Boğazı’nın, Zigana Geçidi’nden, Uzunyayla’ya, Türkiye’dir, İç Anadolu’da, Doğu Anadolu’ya, Ankara’ymış, Sungurlu’ya, Ziya Gökalp Bulvarı’ndan, Yıldız Mahallesi’ne, Taksim Meydanı’ndan, Reşat Nuri Sokağı’na.
UYARI: Yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğu zaman ekten önce kesme işareti kullanılır: Hisar’dan, Boğaz’dan.
e. Gök bilimiyle ilgili adlar: Jüpiter’den, Venüs’ü, Halley’in, Merih’e, Büyükayı’da, Yedikardeş’ten, Samanyolu’nda.
f. Saray, köşk, han, kale, köprü, anıt vb. adları: Dolmabahçe Sarayı’nın, Çankaya Köşkü’ne, Sait Halim Paşa Yalısı’ndan, Ankara Kalesi’nden, Horozlu Han’ın, Galata Köprüsü’nün, Bilge Kağan Abidesi’nde, Çanakkale Şehitleri Anıtı’na.
g. Kitap, dergi, gazete ve sanat eseri (tablo, heykel, müzik vb.) adları: Nutuk’ta, Safahat’tan, Kiralık Konak’ta, Sinekli Bakkal’ı, Hürriyet’te, Resmî Gazete’de, Onuncu Yıl Marşı’nı, Yunus Emre Oratoryosu’nu, Atatürk Uluslararası Barış Ödülü’nü.
ğ. Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve genelge adları: Millî Eğitim Temel Kanunu’na, Medeni Kanun’un, Atatürk Uluslararası Barış Ödülü Tüzüğü’nde, Telif Hakkı Yayın ve Satış Yönetmeliği’nin.
UYARI: Belli bir kanun, tüzük, yönetmelik kastedildiğinde büyük harfle yazılan kanun, tüzük, yönetmelik sözlerinin ek alması durumunda kesme işareti kullanılır: Bu Kanun’un 17. maddesinin c bendi... Yukarıda adı geçen Yönetmelik’in 2’nci maddesine göre... vb.
h. Hayvanlara verilen özel adlar: Sarıkız’ın, Karabaş’a, Pamuk’u, Minnoş’tan.
UYARI: Kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: Türkiye Büyük Millet Meclisine, Türk Dil Kurumundan, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dekanlığına, Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğüne, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Başkanlığının; Bakanlar Kurulunun, Danışma Kurulundan, Yürütme Kuruluna; Mavi Köşe Bakkaliyesinden, Gimanın.
UYARI : Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz: Türklük, Türkleşmek, Türkçü, Türkçülük, Türkçe, Müslümanlık, Hristiyanlık, Avrupalı, Avrupalılaşmak, Aydınlı, Konyalı, Bursalı, Ahmetler, Mehmetler, Yakup Kadriler, Türklerin, Türklüğün, Türkleşmekte, Türkçenin, Müslümanlıkta, Hollandalıdan, Hristiyanlıktan, Atatürkçülüğün.
2. Kişi adlarından sonra gelen saygı sözlerine getirilen ekleri ayırmak için konur: Nihat Bey’e, Ayşe Hanım’dan, Mahmut Efendi’ye, Enver Paşa’ya vb.
UYARI: Unvanlardan sonra gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: Cumhurbaşkanınca, Başbakanca, Türk Dil Kurumu Başkanına göre vb.
3. Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için konur: TBMM'nin, TDK'nin, BM'de, ABD'de, TV'ye.
UYARI : Sonunda nokta bulunan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalar kesmeyle ayrılmaz. Bu tür kısaltmalarda ek noktadan ve üs işaretinden sonra, kelimenin ve üs işaretinin okunuşuna uygun olarak yazılır: vb.leri, Alm.dan, İng.yi; cm³e (santimetre küpe), m²ye (metre kareye), 64ten (altı üssü dörtten).
4. Sayılara getirilen ekleri ayırmak için konur: 1985'te, 8'inci madde, 2'nci kat; 7,65’lik, 9,65’lik.
1919 senesi Mayısının 19'uncu günü Samsun'a çıktım.
(Mustafa Kemal Atatürk)
5. Şiirde seslerin ölçü dolayısıyla düştüğünü göstermek için kesme işareti kullanılır:
Bir ok attım karlı dağın ardına
Düştü n'ola sevdiğimin yurduna
İl yanmazken ben yanarım derdine
Engel aramızı açtı n'eyleyim (Karacaoğlan)
6. Bir ek veya harften sonra gelen ekleri ayırmak için konur: a'dan z'ye kadar, b'nin m'ye dönüşmesi, Türkçede -lık'la yapılmış sözler.
UYARI: Akım, çağ ve dönem adlarından sonra gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: Eski Çağın, Yükselme Döneminin, Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatına.

Timsah
15-06-09, 22:18
Gözüme bu durumu anlatan bir örnek çarpmadı. Böyle bir kullanım için görev atfedilmemiş olması bu durumu resmen geçersiz kılar. Ama gayriresmî olarak çokça şahit olduğum, hatta ihtiyacım olduğunda tereddütsüz hayata geçirdiğim bir uygulamadır.

altruist
15-06-09, 22:52
Zaten konuşma esnasında bulunduğumuz ortamdan kimin ne demek istediğini anlarız elbette. Vurgularımız seslerimizin imlalarıdır.

:)

MUKERREMKALKAN
16-06-09, 00:00
Önemli olan konuşma dili değil yazı dilidir. Dil kurallarının herkes tarafından açık , net bir şekilde anlaşılabilmesi ve yorumlanabilmesi için ortak bir dil anlayışının geliştirilmesine ihtiyaç vardır.Burada bir sorun olduğu açıktır. Özellikle bu konuyla ilgili bilgi ve örnek paylaşabilirseniz konu daha anlamlı bir hale gelecektir.
Katkıda bulunan kişilere teşekkür ediyorum.

HandanHoca
16-06-09, 01:10
Peki bu konudaki görüşünüz nedir? Bazı kaynaklarda noktalama işaretinin kullanılmaması anlam kargaşasına dolayısıyla anlatım bozukluğuna yol açar ibaresi var. TDK imla kılavuzunda böyle bir kural var mıdır?

TDK 2005 Yazım Kılavuzunda bildirilen kurala göre iyelik, durum ve bildirme ekleri yalnız aşağıdaki özel adlardan sonra kesme işaretiyle ayrılıyor. Kılavuzda kesme işaretiyle ilgili 5 ana başlık ve uyarılarda anlam kargaşasına yol açan sözcüklerde kullanılan kesme işaretine değinmyor.


a- Kişi adları, soyadları, takma adlar- Atatürk'üm
b- Millet, boy, oymak adları- Türk'üm
c- Devlet adları-Türkiye Cumhuriyeti'ni
ç- Din ve mitolojiyle ilgili özel adlar- Allah'ın, Zeus'u
d- Kıta, deniz, nehir, göl..vb.- Asya'nın
e- Gök bilimiyle ilgili adlar- Jüpiter'den
f- Saray, köşk, han, kale, köprü, anıt..vb adlar- Dolmabahçe Sarayı'nın
g- Kitap, dergi, gazete, sanat eseri adları- Nutuk'ta
ğ- Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge adları- Medeni Kanun'un
h- Hayvanlara verilen özel adlar- Sarıkız'ın

2.Kişi adlarından sonra gelen saygı sözlerine getirilenekleri atırmak için kesme işareti kullanılır ancak ünvanlardan sonra gelen ekler kesmeyle ayrılmaz

Nihat Bey'e- Türk Dil Kurumu Başkanına göre

3. ........

4. .........

5. ........

Yalnız, özellikle son yıllarda anlamın ön plana çıktığı yazılı metinlerde o kadar çok gündeme geldi ki, ösym sınav soruları, propoganda metinleri, reklamlar..vb., 2009 kılavuzunda bu konuya da değinileceği kuvvetle muhtemel olmasını umuyorum.

sadakatsiz
12-08-09, 12:58
sorunun cevabı D şıkkı. Aslında elmas'ın gibi bir kullanıma gerek yoktu kanmca ; çünkü kesmek fiilini gerçekleştiren elma olamaz zaten. Cevabın D olması gerektiğini düşündüren şeyse Türkçe'ye şeklinde bir noktalama hatasıdr. Özel isimler yapım eki aldıktan snra gövdelerine gelen ekler kesme işareti ile ayrılmaz.